درسال های اخیر موضوعی که بیش از پیش، سازمانها و ذهن مدیران آنها را سخت درگیر کرده است، تغییر، اصلاح و بهبود وضعیت سازمانهاست. دلایل آنها هم به دو دلیل اساسی است: 
اول اینکه محیط سازمانها بطور مستمر و با شتاب دستخوش تغییر و تحول می شود و تنها سازمانهای سازگار و هماهنگ با الزامات و مقتضیات محیط، ‌قادر به تداوم حیات و بقای خود هستند. 
دوم اینکه سازمانها برای رشد و تکامل خود باید از درون متحول شوند و به سوی تعالی،‌ برتری و بلوغ حرکت کنند و این فلسفه تکامل و ضرورت وجودی مدیران سازمانهاست تا بیش از آنکه انرژی و وقت و منابع خود را صرف حفظ وضع موجود نمایند، بیشتر صرف بهبود و توسعه و بالندگی سازمان نمایند.
اما علیرغم این اهمیت و ضرورت، متغیرها و عوامل اثرگذار بر سازمانها روزبروز پیچیده تر می شوند و لذا نه تنها توسعه و تکامل سازمان، که حفظ وضع موجود مناسب نیز سخت تر می شود که هم به دلیل تنوع و تعدد عوامل محیطی و هم به دلیل پیچیدگی روزافزون درون سازمانهاست، لیکن چاره ای جز حل مشکلات، عبور از  موانع و گذر از راه ناهموار برای بقاء و رشد وجود ندارد. 
در چنین شرایطی،‌ هدایت و اداره سازمانها برای تحقق اهداف از پیش تعیین شده و حضور فعال و اثربخش در جامعه، نیازمند درک درست موقعیت و اتفاقات محیطی، برای آگاهی یافتن بموقع و دقیق از نقاط قوت و ضعف سازمان است که این هر دو،‌ نیازمند الگو و مدل مناسب برخورد با سازمان می باشد.
نقطه شروع تغییر و تحول سازمان، درک و شناخت درست وضعیت موجود سازمان می باشد که این امر نیازمند مدلی مناسب برای شناخت است. توجه صحیح و آگاهی بموقع از نشانه های وجود مشکل تحت عنوان عارضه های سازمان و حساسیت و التزام به ریشه یابی و فهم چرایی وجود عارضه ها تحت عنوان علل و مشکلات اساسی سازمان، مرحله اصلی و مهم برای تحول و بهبود وضعیت سازمان است. 
در این جهت و برای تحقق هدف مذکور، متدلوژی شناخت و معاینه سازمانی  سازمانها،‌ تهیه و تنظیم و ارائه شده است که بر مبنای مدل EFQM یا بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت که برای ارزیابی تعالی سازمانها بکار گرفته می شود، تنظیم گردیده است.شایان ذکر است که علاوه بر مدل مذکور مدلهای دیگری برای ارزیابی سازمانها مانند مدل کارت امتیاز دهی متوازن،مدل تعیین برتری سازمانی،مدل کاهش راهبردی هزینه وبهبود عملکرد و… وجود داردکه اصولا تفاوت ماهوی با هم ندارند.
فرآیند معاینه سازمانی  سازمانها که در مدل مطرح و مورد استفاده قرار می گیرد،‌ با رویکرد مشارکت و ایفای نقش هر چه بیشتر و فعال کارفرمایان، مدیران و کارشناسان سازمانها در فرآیند معاینه  سازمانی با کمک مشاور بعنوان تسهیل گر انجام علمی و درست این فرآیند است